Samolot I-23 Manager

I-23 Manager

Po zakończeniu realizacji programu projektowania, budowy i modernizacji samolotu szkolno-bojowego I-22 Iryda, Instytut Lotnictwa zdefiniował na nowo program swojej działalności.  Otrzymał on nazwę „Program samolotów lekkich i bezpieczeństwa”. W jego ramach powstał m.in. lekki czteromiejscowy samolot kompozytowy nowej generacji I-23 Manager.

Prace konstrukcyjno-badawcze nad samolotem I-23 Manager rozpoczęły się w 1994 roku w oparciu o trójstronną umowę zawartą pomiędzy Komitetem Badań Naukowych, PZL-Świdnik S.A. i Instytutem Lotnictwa na realizację projektu celowego pn. „Samolot czteromiejscowy nowej generacji I-23”.

Wcześniej w Instytucie Lotnictwa były prowadzone prace studialne i prognostyczne nad rozwojem samolotów ogólnego przeznaczenia w szczególności małych samolotów dyspozycyjnych. W oparciu o wyniki tych prac zostały sformułowane wymagania oraz opracowany biznesplan wdrożenia samolotu do produkcji.

Zgodnie z umową realizatorem prac konstrukcyjno-badawczych był Instytut Lotnictwa, a wykonawcą prototypów PZL Świdnik S.A. Dostawcami materiałów kompozytowych (tkaniny szklane i węglowe, żywice, kleje, preimpregnaty), wyposażenia i awioniki oraz zespołu napędowego były głównie firmy zagraniczne.

Nadzór nad budową samolotu I-23 Manager był prowadzony przez Inspektorat Kontroli Cywilnych Statków Powietrznych.

Prace konstrukcyjne nad samolotem I-23 Manager były wspomagane realizacją szerokiego programu prac badawczych obejmujących:

  • badania aerodynamiczne i optymalizacyjne geometrii samolotu i profili wysokiej doskonałości,
  • badania właściwości materiałów kompozytowych wykonanych na bazie żywic epoksydowych wzmocnionych włóknami szklanymi i węglowymi formowanymi różnymi metodami,
  • badania połączeń części metalowych i kompozytowych,
  • badania technologiczne,
  • próby wytrzymałościowe zespołów i całego samolotu,
  • badania dynamiczne podwozia,
  • badania funkcjonalne systemów i urządzeń,
  • badania ergonomiczne kabiny,
  • badania rezonansowe samolotu.

Pierwsze dwa prototypy samolotu – jeden do prób wytrzymałościowych, drugi do prób w locie, zostały wykonane w 1998 roku. Pierwszy lot samolotu odbył się 10 lutego 1999 roku. Program prób w locie, przewidujący badania optymalizacyjne i obejmujący pełen zakres pomiarów dowodzących spełnienie wymagań przepisów FAR-23 z poprawką  42, był realizowany w Instytucie Lotnictwa w latach 1999-2000.

Rzeszów. Oblot I-23 Manager. Przegląd po 600 h
Rzeszów. Oblot I-23 Manager. Przegląd po 600 h

W 2001 roku zostały zakończone badania certyfikacyjne samolotu, uwieńczone uzyskaniem certyfikatu spełnienia wymagań zdatności do lotu podanych w przepisach amerykańskich FAR-23. Właścicielami Świadectwa Typu są Instytut Lotnictwa i PZL Świdnik S.A.

W 1997 roku projekt samolotu został nominowany do nagrody Agencji Techniki i Technologii, a w 2000 roku wyróżniono zespół twórców samolotu drugą nagrodą w Konkursie Mistrza Techniki Warszawy.

Samolot uzyskał wiele pozytywnych ocen znanych konstruktorów lotniczych i specjalistów.

Do produkcji seryjnej samolotu przygotowane były Zakłady Lotnicze PZL Świdnik S.A. Miał on być wykonywany w trzech wersjach silnikowych: 160, 180 i 200 KM oraz w różnymi opcjami wyposażenia. W wyniku planowanych przeobrażeń właścicielskich i zmian w strukturze produkcji na początku lat 2000, PZL Świdnik S.A. zrezygnował z uruchomienia produkcji seryjnej samolotu. Prototyp samolotu I-23 został przekazany do użytkowania Ośrodkowi Kształcenia Lotniczego przy Politechnice Rzeszowskiej, gdzie służy do dziś do szkolenia pilotów i jednocześnie jest wykorzystywany jako platforma do prowadzenia badań w locie nowych rozwiązań konstrukcyjnych systemów samolotowych.

Dane:

Masa startowa: 1150 kg

Prędkość przelotowa: 280 km/h

Zasięg: 1430 km

Główny konstruktor: dr inż. Alfred Baron

Źródło: Alfred Baron, „Samolot osobowy I-23 Manager. Wybrane problemy badawcze”, Biblioteka Historyczna Instytutu Lotnictwa, Wydawnictwa Naukowe Instytutu Lotnictwa, Warszawa 2012